• BIST 120.150
  • Altın 301,880
  • Dolar 5,9464
  • Euro 6,5535
  • Manisa 10 °C
  • İzmir 11 °C
  • J plaka satışı ihale ilanı
  • Bay – bayan anketörler aranıyor
  • Bayan eleman aranıyor
  • Haydi Akhisar salona!
  • Deniz Kişisel Gelişim Kursunda 2. dönem kayıtları başladı
  • Özel Pinokyo Kreş ve Gündüzbakımevi'nde 2. dönem kayıtları başladı
  • Makine Mühendisi aranıyor
  • The Wall (Duvar) tiyatro oyunu 31 Ocak- 1 Şubat'ta
  • 2. yarı dönem kursları başlıyor!
  • Deniz Anaokulunda 2. dönem kayıtları başladı
  • Özel Merkez Koleji Bursluluk Sınavı 15-16 Şubat tarihinde
  • Kurtuluş Akademi Winter 2020 yılı Rezervasyonlara başladı
  • Akademi Beyaz Salon 2020 yılı Rezervasyonlara başladı
  • Çarıkçı Grup güvencesiyle ev sahibi olun!

Tarımsal Arazilerin Satımında Komşu Maliklerin Önalım Hakkı

İrem Nur Oruntaş Pancaroğlu

Tarımsal Arazilerin Satımında Komşu Maliklerin Önalım Hakkı

2014 yılında 6537 sayılı kanun ile Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanun’unda değişiklik yapılarak sınırdaş komşu maliklerinin önalım hakkı düzenlenmiştir. Tarımsal arazilerde sınırdaş komşuların önalım hakkı nedir? Bu hakkı kimler, hangi sürelerde kullanılabilir? Kanun amacı nedir ve de uygulamada ne gibi sorunlara yol açmıştır? Bu yazım ile sayılan sorulara cevap vermeye çalışıyor olacağım.

Tarımsal arazilerde sınırdaş komşuların önalım hakkı nedir?

Önalım hakkı diğer bir söylemle şufa hakkı aslında Türk Medeni Kanununda düzenlenmiştir. Kanuni ve sözleşmesel olarak iki türe ayrılmaktadır. Kanuni önalım hakkı paylı mülkiyet halinde bir paydaşın kendi payını üçüncü bir kişiye satması halinde, diğer paydaşlara bu payın alımını sağlamayı ifade eden haktır. Medeni Kanun haricinde başka kanunlarda da kanuni önalım hakkı düzenlenmiştir. Buna örnek olarak ise 2014 yılındaki değişiklik sonrası Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanuna eklenen 8İ maddesi gösterilebilir. Maddenin ikinci fıkrası tarımsal arazilerin satılması halinde sınırdaş tarımsal arazi maliklerinin de önalım hakkı olduğunu düzenlemektedir. Yani kanun maddesi diyor ki, tarımsal bir arazini satman durumunda, tarlana sınırı olan komşu tarla maliklerinin öncelikli olarak alım hakkı vardır. Eğer ki tarla zaten sınırdaş tarlanın malikine satılırsa diğer sınırdaş malikler önalım haklarını kullanamazlar.

Bu hakkı kimler, hangi sürelerde kullanılabilir?

Tarımsal bir arazi komşu malikine değil de, üçüncü bir kişiye satılması halinde; satılan tarımsal araziye sınırı olan diğer tarımsal arazinin maliki tarafından kanunda düzenlenen önalım hakkı kullanılabilir. Önalım hakkı komşu tarafından araziyi satın alan üçüncü kişiye karşı dava açmak sureti ile kullanılır. Üçüncü kişiye satım yapılırken tapuda gösterilen satış bedeli ödenerek komşu tarafından önalım hakkı kullanılır. Bu hakkın kullanılması belirli sürelerle sınırlandırılmıştır. Satış işlemi noter aracılığı ile önalım hakkı sahibi olan komşulara bildirilmişse, bildirim tarihinden itibaren 3 ay içerisinde dava açılması gerekir. Satış işlemi noter aracılığı ile önalım hakkı sahibi olan komşulara bildirilmemişse, satış tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde açılacak dava ile önalım hakkı kullanılabilir. Bu süreler hak düşürücü süre niteliğindedir. Sürelerin bitiminden sonra dava açılması mümkün değildir.

Belirtmek gerekir ki, önalım hakkı üçüncü bir kişiye yapılan satış işlemi olduğunda söz konusu olmaktadır. İcra kanalı ile satış, bağışlama, mirasçılara özgüleme gibi işlemlerle üçüncü bir kişiye tarımsal arazi devir olmuşsa burada artık önalım hakkının kullanılması söz konusu değildir.

Kanun amacı nedir ve de uygulamada ne gibi sorunlara yol açmıştır?

Sınırdaş tarımsal arazi maliklerine önalım hakkı tanınmasında aslında kamu yararı söz konusudur. Tarımsal arazilerin bölünerek işlevselliğinin kaybolacağı düşüncesiyle bölünmesinin önüne geçilmek istenmiştir. Tarımsal arazilerde bütünlük sağlanmak istenmiştir. Ancak uygulamada umut edilenin aksine, tarımsal arazi maliklerinin sıkıntı çekmelerine yol açmıştır. Sınırdaş malikler önalım hakkı sahibi oldukları için fiyatları oldukça düşürmüşler, uzun süre satış için bekleyişler meydana gelmiştir. Tarımsal arazilere dışarıdan yatırım yapmak isteyenler ise bu kanun sonrası azalmış ve de tarımsal arazi sahipleri alıcı bulmakta zorlanmışlardır. Var olan dışarıdan yatırımcılar ise önalım hakkı ile karşı karşıya kalabilecekleri ihtimali üzerine artık tarımsal arazilere yatırım yapmaktan kaçınmaya başlamışlardır. Hal böyle olunca da, tarımsal arazi değerleri düşmüştür. Sonuç olarak, tarımsal arazilerde bütünleşmeyi amaçlayarak getirilen tarımsal arazilerde sınırdaşların önalım hakkı düzenlemesinin amacına ulaştığını söylemek pek mümkün değildir.

Saygı ile,

Av. İrem Nur ORUNTAŞ PANCAROĞLU

www.oruntashukuk.com

Bu yazı toplam 2370 defa okunmuştur.
Yazarın Diğer Yazıları
PAUSE COFFEA
  • Pause Coffea Akhisar
1/20
Başlangıç Tarihi
Başlangıç Tarihi
Tüm Hakları Saklıdır © 2003 Akhisar Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.