• BIST 99.292
  • Altın 238,543
  • Dolar 6,1768
  • Euro 7,2717
  • Manisa 15 °C
  • İzmir 16 °C
  • Halk Eğitim’den ücretsiz okçuluk kursu
  • Kayıp köpek aranıyor
  • Restoran hizmetlerinde çalışacak personeller aranıyor
  • Penta Kişisel Gelişim Kursunda KPSS ve DGS kayıtları devam ediyor
  • Teknik servis ve montaj elemanı aranıyor
  • Gölette satılık arsa
  • Ön muhasebe personeli aranıyor
  • Halk Eğitim’den ücretsiz piyano kursu
  • Makinacı, makine bakımcı ve yetiştirilmek üzere elemanlar aranıyor
  • Güres Tavukçuluk'ta çalıştırılmak üzere personel aranıyor
  • Özel Deniz Kişisel Gelişim Kursu’nda Kayıtlar Devam Ediyor
  • Sahibinden satılık Fiat Fiorino

Eşler arası mal paylaşımı rejimleri

İrem Nur Oruntaş Pancaroğlu

Eşler arası mal paylaşımı rejimleri

4721 sayılı Türk Medeni kanunun (KANUN) 01.01.2002 tarihinde yürürlüğe girmesiyle edinilmiş mallara katılma rejimi hukuk sistemimize girmiştir. Aksi taraflarca kararlaştırılmamış ise bu tarihten itibaren eşler arasında kural olarak yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi, bu tarihten önceki dönemde ise kural olarak mal ayrılığı rejimi geçerlidir. Eşler dilerlerse mal rejimi sözleşmesi yaparak kanunda belirtilen diğer rejimlerden birini seçebilirler. Kanunda belirlenmiş olan diğer rejimler; mal ayrılığı, paylaşmalı mal ayrılığı ve mal ortaklığı rejimidir. Bu yazıda kanunda düzenlenmiş olan mal rejimlerinin kısaca tanımlarını yaparak, yasal mal rejimi olan “Edinilmiş Mallara Katılım Rejiminin” ana hatlarını aktarmaya çalışacağım.

Mal Ayrılığı Rejimi: Her eşin kendi malları üzerinde hak sahibi olduğu ve evlilik birliğinin sona ermesi halinde her hangi bir mal paylaşımının yapılmadığı rejim türüdür.

Paylaşmalı Mal Ayrılığı Rejimi: Edinilmiş mallara katılma rejimine benzer ancak burada esas olan uzun ve zorlu hesaplamalardan kaçınmak için ayni tasfiye esasının benimsenmiş olmasıdır.

Mal Ortaklığı Rejimi: Mal ortaklığı rejiminde de kişisel mallar ile ortak mallar söz konusudur. Ortak mallar üzerinde eşler elbirliği mülkiyeti şeklinde ortaklaşa sahiptirler ve eşlerin tek başlarına tasarruf hakları bulunmamaktadır.

YASAL MAL REJİMİ OLAN EDİNİLMİŞ MALLARA KATILIM REJİMİ

Edinilmiş mallara katılma rejimi ile eşlerin emek ve karşılığını vererek edindikleri malvarlıklarının mal rejiminin sona ermesi ile eşler arasında eşit olarak paylaşılması esas alınmıştır.  

Edinilmiş Mal Nedir?

 Kanun 219. Maddesinde edinilmiş malın tanımı, her eşin bu mal rejiminin devamı süresince çalışmasının karşılığı olan malvarlığı değerleridir şeklinde yapılmıştır. Bu tanımdan bir malvarlığı değerinin edinilmiş mal olabilmesi için evlilik birliği içinde edinilmiş olması ve çalışma karşılığı olması sonucu çıkmaktadır. Örneğin bağış yoluyla bir malın devri halinde ya da miras ile intikal eden mal halinde; bu mal edinilmiş mal değil, kişisel mal kapsamında olacaktır.

219. maddenin 2. Fıkrasında edinilmiş mallar şu şekilde sayılmıştır;

a-Çalışmanın karşılığı olan edimler,

b-Sosyal Güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler: Emekli ikramiyesi, kıdem tazminatı, işsizlik maaşı örnek olarak gösterilebilir.

c-Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar,

d-Kişisel malların gelirleri. Bir kişiye babasının hediyesi olan evin kira geliri kişisel malların gelirlerine örnek verilebilir. Babasının hediyesi olan ev, kişinin kişisel malı iken; kira geliri edinilmiş mal sayılmaktadır.

e-Edinilmiş malların yerine geçen değerler. Edinilmiş mal olan bir evin satılarak başka bir ev alınması hali de edinilmiş mal yerine geçen değere örnek olarak verilebilir.

 

 

 

Kişisel Mallar Nelerdir?

Kanunun 220. Maddesinde nelerin kişisel mal olabileceği hususu örnekseme yoluyla şu şekilde sayılmıştır; Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya, mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait olan eşya ve karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı, manevi tazminat alacakları, kişisel mal yerine geçen değerler.

Mal Rejiminin Sona Ermesi

Eşlerden birinin ölümü ile, mahkeme kararı ile, başka bir mal rejiminin kabulü ile, boşanma veya evliliğin iptali ile mal rejimi sona erebilir.

Mal Rejiminin Tasfiyesi

Mal rejiminin tasfiyesi, mal rejimine tabi malların taraflar arasında seçilmiş olan mal rejimi kurallarına göre dağıtılmasını ifade etmektedir.

Edinilmiş mallara katılım rejiminin tasfiyesi sırasında her eş, diğer eşte kalan kendi kişisel malını isteyebilir. Paylı mülkiyete tabi bir malın varlığı halinde ise eşlerden biri daha üstün yararı olduğunu ispat eder ise ve karşılığını öderse bölünmeden paylı mülkiyete tabi olan malı isteme hakkına sahiptir. Ayrıca eşlerden biri diğer eşe ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine hiç ya da uygun bir karşılık almadan katkı sağlamışsa tasfiye sırasında bu malda oluşacak olan değer artışı oranında alacak hakkına sahip olacaktır. Diğer bir husus ise artık değer hususudur. Her eş veya mirasçıları, diğer eşe ait artık değerin yarısı üzerinde hak sahibidir. Artık değer, kanunun 231. Maddesinde “eklenmeden ve denkleştirmeden elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere her eşin edinilmiş mallarının toplam değerinden, bu mallara ilişkin borçlar çıkarıldıktan sonra kalan miktardır.” şeklinde tanımlanmıştır. Zina veya hayata kast nedeniyle boşanma halinde hakim kararıyla, kusurlu olan eşin artık değer hak oranı azaltılabilir veya tamamen ortadan kaldırılabilir. Mal rejimine ilişkin davalar bakımından görevli mahkeme aile mahkemesidir.

Mal rejiminin ölümle sona ermesi halinde, sağ kalan eşin miras hakkının yanı sıra artık değere katılma ve katkı payı, değer artış payı alacağı söz konusu olması halinde; öncelikle mal rejiminden kaynaklanan alacak hakkı neticelendirilmelidir. Sağ kalan eş, çocuklar ve diğer mirasçılar arasında miras paylaşımı yapılmadan önce eşler arası mal tasfiyesi yapılarak tereke miktarı hesaplanmalıdır. Tereke ölen eşin edinilmiş mallarının yarısı ile kişisel mallarından oluşur.  Sağ kalan eşin tereke üzerindeki miras hakkı ayrıca bulunmaktadır.  

Saygı ile,

 

AV. İREM NUR ORUNTAŞ PANCAROĞLU

www.oruntashukuk.com

 

Bu yazı toplam 1086 defa okunmuştur.
Yazarın Diğer Yazıları
ÖNE ÇIKANLAR
  • Akhisar T&D Yapı
1/20
Başlangıç Tarihi
Başlangıç Tarihi
Tüm Hakları Saklıdır © 2003 Akhisar Haber | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.